Testy fałszywie negatywne/pozytywne

Testy fałszywie negatywne/pozytywne

Testy mogą być pozytywne, lub negatywne.
Przykładowo weźmy test ciążowy.

//TODO: zorganizować zdjęcie :)

 

Jeśli test ma sprawdzić czy jesteś w ciąży, czy nie.

To test pozytywny oznacza, że jesteś w ciąży.

Test negatywny że nie.


Facet może nasikać na test ciążowy, gdy wyjdzie dodatnio. Oznacza to "że jest w ciąży". Jak się pewnie domyślasz mężczyzna nie może być w ciąży. Może natomiast mieć nowotwór, który w tym przypadku może dać wynik dodatni! Związane jest to z tym, że nowotwór może wydzielać hormon hCG, którego podwyższone stężenie traktuje się jako oznakę bycia w ciąży. 

Test na obecność wirusa HIV - test pozytywny oznacza, że masz wirus HIV, negatywny że go nie masz.
To znaczy, czasem mieć lepiej wynik negatywny. 
Na marginesie, niektórzy kwestionują, że HIV wywołuje AIDS (że jest jedynym sposobem zachorowania na AIDS).

 

Dokładność, błędy pomiaru

Żaden test nie jest idealny. Zawsze istnieje pewna niedokładność pomiaru (można czegoś niedomierzyć).

Zobacz wykres wyniku dodatniego danego testu.

Okrąg A oznacza realny stan.
Okrąg B oznacza stan jaki może być zmierzony.

Gdy A pokrywa się z B - to stan pożądany - test odpowiada realnemu stanowi.

 

Wyniki testów.

 

Fałszywie pozytywny (False-Positive)

Jednak jak widzisz możesz okazać się, że test pokazuje wynik dodatni (np. jesteś chora), podczas gdy faktycznie nie jesteś (bo stan realny (A) jest inny).

 

Fałszywie negatywny (False-Negative)

Sytuacja może być również odwrotna.
Test  pokazuje wynik ujemny (np. jesteś zdrowa), a faktycznie jest inaczej.

 

Błędy pomiaru nie są niczym niezwykłym.

Trzeba jedynie sobie zdawać z nich sprawę.

 

Test wolny od “False-Negative”

Taki test jest niezwykle prosty.
Wystarczy, że zawsze (w 100% przypadków) odpowiada: “Tak - pozytywny”, nawet jeśli stan realny może wystąpić np. tylko w 1%. Czyli gdybyśmy mieli grupę 100 osób, a jedna osoba byłaby chora. To test wykrył by osobę chorą (twierdząc że jest chora), ale również stwierdziłby, że pozostałe 99 osób również jest chora (choć tak naprawdę jest zdrowa).

Jak się pewnie domyślasz - nie o to chodzi.

Chodzi o to by pomiar był możliwie dokładny, co nie znaczy ‘bezbłędny’.

 

Badanie przesiewowe - Specjalna niedokładność

Niektóre badania naturalnie wykazują dużą ilość błędów - wyników fałszywie-pozytywnych.

Badania przesiewowe konstruuje się tak by wykryły jak największą ilość problemów - kosztem błędów.
Które potem można wyeliminować bardziej precyzyjnymi testami.

 

Badanie przesiewowe
Badanie przesiewowe (skriningowe, skrining, z ang. screening) – w medycynie rodzaj strategicznego badania, które przeprowadza się wśród osób nieposiadających objawów choroby, w celu jej wykrycia i wczesnego leczenia, dla zapobieżenia poważnym następstwom choroby w przyszłości.

Badania przesiewowe wykonuje się w całej populacji lub tylko w tzw. grupach wysokiego ryzyka (dotyczy to np. profilaktyki cukrzycy, nowotworów piersi). Zamierzeniem badań przesiewowych jest wykrycie choroby we wczesnej fazie i dzięki temu umożliwienie wczesnej interwencji, która zredukowałaby zarówno śmiertelność, a także cierpienia pacjentów w danej chorobie.
Chociaż badanie przesiewowe może doprowadzić do postawienia wstępnej diagnozy, to zawsze musi być ona potwierdzona innymi, bardziej dokładnymi badaniami, właściwymi dla danej choroby i zleconymi przez lekarza. Istnieją potencjalne negatywne skutki badań przesiewowych, takie jak: postawienie fałszywej diagnozy lub nawet brak diagnozy, a także związane z tym błędne poczucie bezpieczeństwa. Z tych przyczyn testy używane w programach przesiewowych muszą wykazywać się dobrą czułością, przy akceptowalnej swoistości, zwłaszcza w przypadku chorób o niskiej zapadalności.

https://pl.wikipedia.org/wiki/Badanie_przesiewowe

 

Przykłady: Mammografia

Fałszywie pozytywny test czyli np. taki który mówi, że masz raka, choć go nie ma.

Według badania: New England Journal of MEDICINE, 1998; 338: 1089-96], w ciągu 10 lat, 24% kobiet w badaniu mammograficznym minimum raz miały wynik fałszywie pozytywny

Na marginesie: mammografia używa promieniowania jonizującego, które jest również rakotwórcze, a miażdżenie (zgniatanie) piersi w celu badania z pewnością nie pomaga.
 

Test na grypę "Influenza A/B Test"

Test na grypę "Influenza A/B Test", to czuły test.

Zgodność testu jest rzędu ~92%. W zaleźności od źródła wymazu wiarygodność testu może być większa lub trochę mniejsza.

 

280 wymazów z nosa, pobranych od pacjentów zainfekowanych wirusem grypy typu A, przebadano metodą hodowli komórkowej. 108 wymazów potwierdzono jako próbki dodatnie, a 172 jako próbki ujemne. Próbki wymazów przebadano następnie testem Influenza A/B Test. Otrzymane wyniki przedstawia poniższa tabela:

Źródło: ulotka "Influenza A/B Test".

 

190 wymazów z nosogardła, pobranych od pacjentów zainfekowanych wirusem grypy typu A, przebadano metodą hodowli komórkowej. 78 wymazów potwierdzono jako próbki dodatnie, a 112 jako próbki ujemne. Próbki wymazów przebadano następnie testem Influenza A/B Test. Otrzymane wyniki przedstawia poniższa tabela:

Źródło: ulotka "Influenza A/B Test"

 

Co z tego wynika:

  • wymaz z nosa może być skuteczniejszy niż wymaz z nosogardła (~4% różnicy),
  • W przypadku wymazu z nosa. Gdy pacjent był zainfekowany w 96 przypadkach test potwierdził stan, jednak w 12 przypadkach mimo iż hodowla (pacjent) był chory, test dał wynik ujemny (błędnie twierdząc: "nie masz grypy").
  • W 163 przypadkach, gdy hodowla (pacjent) nie był zarażony grypą, test potwierdził stan. Jednak w 9 przypadkach test niesłusznie stwierdził "Masz grypę".

 

 

 

Podobał Ci się ten artykuł?

Jeśli tak, to zarejestruj się aby otrzymywać powiadomienia o nowych artykułach poszerzających perspektywę. A mając szerszą perspektywę, możesz podjmować lepsze decyzje! (a to Twój czas, pieniądze, zdrowie, ..)

Hej, używam reCAPTCHA v3, by ograniczyć BOTy. PS: pamiętasz politykę prywatności?

Dobre? - polub i poleć innym
Polub StartHerePL: Zdrowie
Polub StartHerePL: Biznes
Polub StartHerePL: InfoTechnologia

Newsletter?

Hej, używam reCAPTCHA v3, by ograniczyć BOTy. PS: pamiętasz politykę prywatności?
Najpierw jakoś potem jakość. Prawie wszystkie artykuły cały czas aktualizuję :) Możesz spotkać: literówki, niedokończone zdania itp. Wszelkie uwagi są mile widziane! michal @ starthere.pl