Szczepionki: Jak mierzy się skuteczność?

Żadna szczepionka nie zabezpieczy 100% osób.

Szczepionka nie chroni przed chorobą, ale może przyśpieszyć reakcję organizmu!


Dzięki szczepionce organizm jest w stanie zareagować wcześniej gdy zna intruza (patogen)!
Dzięki wcześniejszej reakcji objawy mogą być niezauważalne - jak w przypadku szybko ugaszonego pożaru! (przynajmniej w teorii)

 

Jak mierzy się skuteczność?

 

Warto wiedzieć, że skuteczność szczepionki oznacza wytworzenie przeciwciał przeciw antygenom obecnym w szczepionce.

Wytworzenie przeciwciał wcale nie musi oznaczać, że będziemy odporni.
Możemy mieć dużo przeciwciał, ale 'słabych'.

Oczywiście zdarzają się badania, które porównują ile osób zachorowało.

Takie badanie jest bliższe rzeczywistośći, jednak jest droższe, bardziej długotrwałe, nie wiadomo, czy wszyscy mieli równy kontakt z patogenem etc.

Celowe zarażanie, zwłaszcza śmiertelnymi chorobami - nie wchodzi w grę (choć na marginesie, w medycynie znajdziemy takie przyadki).

 

Organizm przy kontakcie z zagrożeniem, wytwarza przeciwciała, które są w stanie je rozpoznać (po charakterystycznym antygenie).

Jednak czy sama obecność przeciwciał oznacza, że nie będziemy chorować.
Czy akurat te antygeny, których 'nauczyły' się przeciwciała pomogą w zwalczeniu infekcji?

 

Powód jest prosty.

Łatwiej i taniej można sprawdzić obecność przeciwciał niż sprawdzić zachorowalność szczepionych osób w stosunku do nieszczepionych.

W takich badaniach potrzebna była by randomizacja, podwójna ślepa próba, placebo.
Takie osoby powinny być w równym stopniu narażone na infekcję (a to wiąże się już z etyką/moralnością).

Reklama

Antygen (źródłosłów niejasny: stgr. ἀντί anti, przeciw, γένος genos, ród, rodzaj; przytaczane także ang. antigen = antibody generator, generator przeciwciał)[1] – substancja, która wykazuje[2]:

immunogenność, czyli właściwość wywołania przeciw sobie odpowiedzi odpornościowej, lub antygenowość, czyli właściwość wiązania się ze swoistymi przeciwciałami.
W bardziej ogólnym sensie antygen to każdy związek chemiczny, który może być wykryty za pomocą swoistych przeciwciał w różnych metodach diagnostycznych. Pojęcie antygenu jest szerokie i zależne od kontekstu – mianem antygenu można określić całą komórkę bakteryjną lub tylko jedno z białek na jej powierzchni.

...

Rozróżnienia te są istotne, bowiem wartościowość antygenu ma znaczenie zarówno dla aktywacji limfocytów B[5], które wytwarzają przeciwciała, jak i dla możliwości tworzenia kompleksów immunologicznych (immunoprecypitacja)

..

https://pl.wikipedia.org/wiki/Antygen

W szczepionkach mogą znaleźć się antygeny w postaci:

  • osłabionych (atenuowanych) drobnoustrojów
  • martwych drobnoustrojów,
  • fragmenty drobnoustrojów,
  • substancje wydzielane przez drobnoustroje.

 

Przeciwciało, antyciało (określenie bliskoznaczne: immunoglobulina[a]) – rodzaj białka wydzielanego przez komórki plazmatyczne (czyli pobudzone limfocyty B) w przebiegu odpowiedzi odpornościowej typu humoralnego. Charakteryzuje się ono zdolnością do swoistego rozpoznawania antygenów.

https://pl.wikipedia.org/wiki/Przeciwcia%C5%82o

Atenuacja, odzjadliwianie – sztuczne otrzymywanie odmian patogenów (wirusów, grzybów, bakterii) o znacznie obniżonej zdolności do wywoływania chorób (wirulencji) przy równoczesnym zachowaniu ich oddziaływania immunologicznego na organizm, w celu wyprodukowania szczepionki.

Atenuowany ustrój chorobotwórczy jest nadal żywy, ale niezdolny do wywołania choroby. Podanie takiego osłabionego drobnoustroju powoduje wytworzenie przez organizm osobnika szczepionego przeciwciał przeciw niemu, a więc wywołaniu odpowiedzi na czynnik chorobotwórczy.

Atenuacji dokonuje się prowokując mutacje (używa się w tym celu różnych mutagenów), regulując tempo namnażania przez zmiany temperatury oraz ograniczając ilość części składników w podłożu.

Najbardziej znanym przykładem zastosowania atenuacji w praktyce klinicznej jest BCG – atenuowany szczep Mycobacterium bovis, stosowany jako szczepionka w zapobieganiu gruźlicy.

https://pl.wikipedia.org/wiki/Atenuacja

 

Reakcja na antygen vs skuteczność kliniczną?

Jak przekłada się jedno na drugie?

 

Istnieje przykłady, gdzie teoretyczna odporność (dowód odporności w postaci igG, nie odpowiada rzeczywistej odporności.

//Cases were confirmed by detection of measles-specific immunoglobulin M and/or RNA. 
Outbreak of measles among persons with prior evidence of immunity, New York City, 2011. [Clin Infect Dis. 2014 May;58(9):1205-10. doi: 10.1093/cid/ciu105. Epub 2014 Feb 27.]

 

Uwaga:

Coraz częściej mówi się, że duża ilość przeciwciał, wcale nie oznacza większej odporności!

Przeciwciała mogą być 'słabe', wtedy ich duża ilość, wcale nie musi pomóc.

Liczy się nie tylko ilość, ale i jakość przeciwciał i ...

Dlatego czasem porównuje się jakość przeciwciał, ich koncentrację (GMC).. niestety są to bardzo drogie badania (w Polsce nikt takich nie przeprowadza).

 

Zerknij jeszcze na:
http://szczepienia.pzh.gov.pl/wszystko-o-szczepieniach/jak-sie-bada-skutecznosc-szczepionek/

 

Reklama

Podobał Ci się ten artykuł?

Jeśli tak, to zarejestruj się aby otrzymywać powiadomienia o nowych artykułach poszerzających perspektywę. A mając szerszą perspektywę, możesz podjmować lepsze decyzje! (a to Twój czas, pieniądze, zdrowie, ..)


Dobre? - polub i poleć innym
Polub StartHerePL: Zdrowie
Polub StartHerePL: Biznes
Polub StartHerePL: InfoTechnologia

Newsletter?

Najpierw jakoś potem jakość. Prawie wszystkie artykuły cały czas aktualizuję :) Możesz spotkać: literówki, niedokończone zdania itp. Wszelkie uwagi są mile widziane! michal @ starthere.pl