Antybiotyki

 

 

Antybiotyki to jeden z największych skarbów współczesnej medycyny.

Dzięki antybiotykom wiele ciężkich / nieuleczalnych chorób można dziś wyleczyć przy pomocy kilku tabletek.
Chwilę poleżysz i znów możesz iść do pracy..

Czym są antybiotyki?

 

Antybiotyki (z greki anti – przeciw, bios – życie) – naturalne wtórne produkty metabolizmu mikroorganizmów, które działając wybiórczo w niskich stężeniach wpływają na struktury komórkowe lub procesy metaboliczne innych mikroorganizmów, hamując ich wzrost i podziały

https://pl.wikipedia.org/wiki/Antybiotyki

Zatem:

Antybiotyk to substancja, która selektywnie hamują wzrost i podział (rozmnażanie) mikroorganizmów (np. bakterii).

Pierwszym odkrytym i wyizolowanym antybiotykiem była penicyliny.
W 1928 roku, Alexandra Fleminga zauważył, że przypadkowe zanieczyszczenie podłoża pleśnią Penicillium notatum powstrzymuje wzrost kultur bakterii. 
Na marginesie dodam, że efekt antagonizmu między pleśnią a mikrobami został dostrzeżony znacznie wcześniej (m.in przez Ernest Duchesne, 1897).

Giuseppe Brotzu zaś zauważył, że nie występują zachorowania na infekcję przewodu pokarmowego, mimo iż ścieki z Cagliari (Sardynia) są zrzucane bezpośrednio do morza. Giuseppe tak odkrył pleśń Cephalosporium acremonium w 1945.

 

Magia pleśni

Pleśń Penicillium notatum, wytwarza penicylinę. Penicylina zaś blokuje aktywność enzymów bakteryjnych - dokładniej: transpeptydaz (PBP) biorących udział w ostatnim etapie syntezy peptydoglikanu ściany komórki bakteryjnej. A takie upośledzenie komórki w końcu prowadzi do jej śmierci (samotrawienie - enzymy autolityczne).

Później powstały półsyntetyczne i syntetyczne wersje antybiotyków.

 

Nadużycia antybiotyków

Cukierki są słodkie, ale i zgubne.
A antybiotyki przepisuje się bez większego zastanowienia (jak by to były cukierki) - jednak trzeba liczyć się z konsekwencjami.

Problem #1 (oczekiwania)

Jesteś chory, to idziesz do lekarza po pomoc.

Lekarz leczy przy pomocy tabletek (farmaceutyków).
Dlatego naturalne staje się, że pacjent oczekuje, że zakończy wizytę otrzymując receptę na tabletkę, która sprawi, że znów będziesz zdrowy.

Na marginesie dodam, że pacjent często  wie co mu dolega, bo dokładnie to samo miała koleżanka, albo niedawno w telewizji reklamowali XYZ i to na pewno to :D

Jeśli lekarz powiedział by: "proszę wrócić do domu i się wygrzać". To pacjent, miałby wrażenie, że lekarz nic nie zrobił! Został oszukany zapłacił 100pln (albo czekał długo w kolejce w NFZ) i nikt mu nie pomógł.

Zatem można powiedzieć, że: dobry lekarz, to lekarz który wypisuje receptę.

 

Problem #2 (rutyna)

Antybiotyki w naprawdę wielu sytuacjach pomagają bardzo szybko (a pacjent czyje - to mi pomogło).

Dlatego wielu lekarzy bez większego zastanowienia przepisuje antybiotyki.

 

Warto wiedzieć, że:

Antybiotyki nie działają na wirusy!

Jeśli twoja choroba ma podłoże wirusowe, a nie bakteryjne - to antybiotyk - nie pomoże, ponieważ przyczyną jest wirus!

Dla przykładu:

Grypa – ostra choroba zakaźna układu oddechowego wywołana zakażeniem wirusem grypy.

https://pl.wikipedia.org/wiki/Grypa

Przeziębienie (znane także jako zapalenie nosogardła, zapalenie błony śluzowej gardła, nosa i krtani, ostry nieżyt nosa lub zaziębienie) – wirusowa choroba zakaźna górnych dróg oddechowych ze szczególnie nasilonymi objawami w obrębie nosa. Objawami przeziębienia są: kaszel, ból gardła, nieżyt nosa oraz niewielka gorączka lub stan podgorączkowy. Objawy zwykle ustępują w ciągu siedmiu dni, choć niektóre mogą utrzymywać się do trzech tygodni. Przeziębienie może wywołać ponad 200 wirusów, z których najpowszechniejszymi są rinowirusy.

https://pl.wikipedia.org/wiki/Przezi%C4%99bienie

Dlatego niektórzy mówią:

Przeziębienie leczone trwa 2 tygodnie, a nieleczone 14 dni (tyle samo :)

 

PS: Na wirusy nie działają antybiotyki, ale to nie znaczy, że nie można nic zrobić!
Zawsze można zadbać o zwiększenie odporności.

Od dożywienia (uzupełnienie niedoborów, wartości odżywcze witaminy, minerały). Redukcja stresu (stres - wstrzymuje układ odpornościowy). Nawet ludowe 'wygrzanie się' w czasie choroby - może poprawić efektywność układu immunologicznego w zwalczaniu infekcji.

 

Wirus czy bakteria?

 

Istnieje kilka metod, które mogą sugerować typ infekcji.

Jednym z tańszych badań, to badanie CRP.

Białko C-reaktywne[edytuj]

Budowa CRP
Białko C-reaktywne, CRP (ang. C Reactive Protein) – białko należące do tzw. białek ostrej fazy. Wytwarzane głównie w wątrobie i komórkach tłuszczowych, a następnie wydzielane do krwi.

Funkcja
Białko C-reaktywne bierze udział w odpowiedzi immunologicznej, ponieważ ułatwia wiązanie dopełniacza, ułatwiając tym samym opsonizację i fagocytozę czynnika infekcyjnego oraz moduluje funkcję granulocytów i monocytów.

Diagnostyka
Podwyższone stężenie CRP we krwi występuje w:

  • zakażeniach bakteryjnych,
  • stanach zapalnych, związanymi z chorobami autoimmunologicznymi i zapalnymi,
  • urazach,
  • zawale serca,
  • chorobach nowotworowych.

Zwiększonego poziomu białka CRP nie obserwuje się w zakażeniach wirusowych.

https://pl.wikipedia.org/wiki/Bia%C5%82ko_C-reaktywne

Zakresy CRP

Infekcje wirusowe (małe CRP)

Wynik zazwyczaj, to  kilkanaście do 30 – 40 mg/l

 

Infekcje bakteryjne (duże CRP)

Wyniki zazwyczaj powyżej 100 mg/l (w praktyce najwyższe wyniki do 400 mg/l [źródło])

 

Co pomiędzy?

Przy wynikach 40-100 mg/l - nie wiadomo.

Zgodnie z tym co sugeruje Wikipedia, podwyższone CRP może świadczyć między innymi o różnych stanach zapalnych (np. stany zapalne stawów). CRP może być podwyższone w przypadku uszkodzenia tkanek np.  zranienia, owrzodzenia, czy zmiażdżenia itd.

 

Kiedy sprawdza się ocena CRP?

Przy bakteryjnych zakażeniach dróg oddechowych, jelitowych, dróg moczowych, skóry.

 

Warto wiedzieć, że:

CRP nie zawsze pomoże

W przypadku zatok, CRP nie koreluje się dostatecznie ze stopniem nasilenia zmian.

Zatoki, to zamknięta przestrzeń, lepiej kierować się oceną radiologiczną i laryngologiczną.

W przypadku zapaleń wirusowych opon mózgowo-rdzeniowych - CRP nieraz bywa zupełnie normalne (podczas gdy w przypadku infekcji bakteryjnej było by wysokie - typowe).

Dlatego naprawdę warto docenić doświadczenie lekarza!

 

CRP - jakie mamy opcje?

 

CRP z krwii 

Metoda: standardowe pobranie krwii
Czas oczekiwania na wynik: kilka godzin (próbka musi zostać wysłana do laboratorium).
Cena: w prywatnej placówce hm.. ~10pln (może nawet 5 PLN) - tanie

 

CRP z palca

Metoda: nakłuwasz palec (kropla krwi wystarczy)
Czas oczekiwania na wynik: 5-10 minut
Cena: w prywatnej placówce hm.. ~30pln

 

Badanie CRP, może pomóc określić kierunek zmian (np. czy antybiotyk pomógł, czy trzeba szukać innego)

Antybiotykoterapia w praktyce

 

W praktyce lekarz nie wie jaka bakteria cię męczy. 
Jednak z doświadczenia wie, że w przypadku np. infekcji górnych dróg oddechowych przy takich a nie innych objawach prawdopodobnie będzie to jakaś bakteria z grupy XYZ.

 

Każdy antybiotyk, ma pewien zakres działania (mniejsze bądź większe spektrum działania).

Dlatego najpierw stosuje się antybiotyk pierwszego rzutu, dopiero gdy on nie pomaga, stosuje się inny (i tak dalej, aż do skutku).

 

Konsekwencje nadużywania antybiotyków

 

Grzybica

Różne organizmy są w stanie nawzajem się kontrolować a nawet zabijać.

Antybiotyki głównie działają na pewne grupy bakterii.
Po antybiotykoterapii, bakterie zostaną zabite. Grzyby przeżyją ponieważ mają inna budowę.
W miejscu wybitych bakterii pozostaje wiele wolnego - niezagospodarowanego miejsca, nikt im nie zagraża.
Grzybkom nikt nie przeszkadza, mają dużo pożywki i rozmnażają się bez ograniczeń.

A ty kończysz z grzybicą.

Z czym wiąże się grzybica?

Grzybica np. paznokcia to najmniejszy problem.

Zwróć uwagę, że gdy pleśń atakuje np. podgrzybka.
To zainfekowany jest nie tylko grzbiet, nie tylko spód, ... zainfekowany jest nawet trzonek.
U ludzi nazwalibyśmy to grzybiczą ogólnoustrojową.

W medycynie wszytko musi mieć swoją nazwę.

Dlatego u jednej osoby może pojawić się grzybica skóry, u innej osoby endometrioza, a jeszcze inna osoba nie będzie miała siły (a lekarz sprytnie wytłumaczy: "proszę spojrzeć w PESEL").

Przykładowe choroby:

..

//TODO: opisać

Jak szybko rozwijają się grzyby?
 

Grzyby zaatakowane przez pleśń. Nie minęła doba, a grzyb pokrył się białym nalotem - pleśnią!

 

//TODO: zdjęcie

Do ciasta potrzebujesz drożdży - zwróć uwagę jak szybko rośnie ciasto (dokładniej ciasto rośnie, ponieważ drożcze zaczynają emitować duże ilości dwutlenku).

 

Candida

Candida to jeden z niebezpiecznych Grzybów. Każdy z nas ma ją, jednak sytuacja staje się niebezpieczna gdy następuje jej przerost (po antybiotykoterapii, przy nieszczelności jelit (gdy poczuje osocze), gdy spożywamy dużo cukru (pożywka)).

Przerost Candidy łatwo można sprawdzić.
Rano gdy się obudzisz, to pierwsze co masz zrobić to wypluć to co masz w buzi (pierwsza ślina) do szklanki z wodą.
Dlatego dobrze mieć szklankę pod ręką :)

Zdrowa ślina jest rzadka i powinna rozpuścić się na powierzchni wody w przeciągu godziny.
W ślinie nie powinna być widoczna żadna struktura, smugi, zawiesiny, plamki. Jeśli tak jest, to Drożdżaki Candida są pod kontrolą (raczej nie masz problemów).

Jednak gdy się pojawiają smugi, trzeba działać.
Na grzyby (drożdze) - antybiotyki nie działają!
Opanowanie sytuacji może zająć od miesiąca do roku lub nawet dłużej.

//TODO: dodać artykuł

Nie tworzy przy tym żadnych struktur jak smugi, zawiesiny, czy plamki. Drożdżaki Candida są pod kontrolą i raczej nie masz problemu z Candidą.

 

W ślinie widoczne są charakterystyczne struktury!! To oznaka infekcji - przerost Candida (kandydoza).

 

Nie daj się zjeść grzybom Candida Janus Andrzej ISBN: 9788393081561;
Gdzie kupić? Wybierz najlepszą ofertę, przy okazji wspierasz moją pracę :).
Chcesz kupić inną ksiązkę? Skorzystaj z wyszukiwarki.

Obniżenie odporności

 

Za twoją odporność w dużej mierze odpowiada twoja flora (biom) bakteryjna.

 

Pies pilnuje podwórka (nie pozwoli by inne kręciły się po jego terenie) - podobnie jest z bakteriami.
 

 

Hiena na działce może być niemile widziana.

 

Czasem nie chorujemy przez długi czas. Pewnego dnia jednak przychodzi do nas infekcja, dostajemy antybiotyk. Antybiotyk zabija nie tylko 'złe' bakterie (chorobotwórcze), ale również te dobre. Dzięki antybiotykowi możemy szybko wygrać z infekcją, jednak później, jesteśmy narażenie na różne wtórne infekcje (chorujemy częściej). Nasza flora bakteryjna została zniszczona i "nie ma psa, który pilnował by podwórka". 

Poza tym, bakterie probiotyczna są na bardzo potrzebne (wytwarzają witaminy, pomagają przetrawić pożywienie, ..)

Przeczytaj artykuł o bakteriach.

Probiotyki, Prebiotyki, Synbiotyki

Czym są Probiotyki, Prebiotyki, Synbiotyki? Zrozumiesz czym jest flora bakteryjna. Czy bakterie są złe czy dobre? Poznasz źródła bakterii probiotycznych (naturalne i z apteki) oraz szokujące informacje na temat suplementów. Czym jest szczep? wybrać? Zrozumiesz, że sam probiotyk nie wystarczy (potrzebne jest odpowiednie środowisko).

Zdrowie Probiotyki Prebiotyki Synbiotyki Bakterie Mikroorganizmy


Bezbronny

W pokerze nie odkrywasz wszystkich swoich kart.

 

 

Nadużycie antybiotyków, sprawia że coraz więcej bakterii posiada kontakt z antybiotykami.
Wiele z nich umiera - jednak część z nich może wykształcić odporność na antybiotyk.

Jeśli zaatakuje cię bakteria, która wykształciła odporność na antybiotyk, to antybiotyk już Ci nie pomoże!

Odporność bakterii na antybiotyki

 

Oporność na antybiotyki – cecha części szczepów bakteryjnych, która umożliwia im przeciwstawianie się wpływowi antybiotyku. W zależności od pochodzenia, dzieli się ją na pierwotną (naturalna struktura bakterii uniemożliwiająca działanie leku) lub nabytąna skutek nabycia genów oporności od innych bakterii lub spontanicznych mutacji.

https://pl.wikipedia.org/wiki/Oporno%C5%9B%C4%87_na_antybiotyki

Jak szybko bakterie uodparniają się na antybiotyki?

 

Obraz nieraz bardziej przemawia niż seria liczb czy gróźb.

Dlatego warto zobaczyć eksperyment, jak szybko bakterie są w stanie się uodpornić na antybiotyk.

Eksperyment jest bardzo prosty do wykonania.
Wystarczy płytka z kilkoma przegródkami. W każdej przegródce będzie znajdywało się coraz większe stężenie antybiotyku, tak by bakterie okazjonalnie spotykając się z antybiotykiem były w stanie wytworzyć odporność na coraz większe stężenie antybiotyku.

 

Stężenie antybiotyku (krotność), 0 - brak antybiotyku.

W 11 dni, bakterie wykształciły odporność na 1000x większe stężenie antybiotyku!

 

Wizualizacja poszczególnych mutacji.

 

 

Nagranie z Harvard Medical School

 

Jak bakterie nabierają odporności?

 

Częsta oporność wśród bakterii wiąże się z nieracjonalną antybiotykoterapią oraz zbyt dużym zużyciem tych leków w przemyśle spożywczym.

https://pl.wikipedia.org/wiki/Oporno%C5%9B%C4%87_na_antybiotyki

Bakterie mogą wykształcić odporność przy kontakcie z antybiotykiem.

Tu mamy dwa  filary:

  • antybiotyki u ludzi (w czasie leczenia),
  • antybiotyki u zwierząt.

 

U ludzi

Pamiętaj, możesz nie brać żadnych antybiotyków przez całe życie, ale wystarczy, że np. odwiedzisz szpital i możesz się zarazić bakterią która miała kontakt już ze wszelkimi możliwymi antybiotykami i się uodporniła.

Teoria? - Nie

U kilkuset pacjentów warszawskich szpitali stwierdzono bakterię Klebsiella pneumoniae New Delhi, oporną na wszystkie antybiotyki. – Liczba zakażeń rośnie lawinowo i jest trudna do zatrzymania. To jedna z najgroźniejszych sytuacji epidemiologicznych w Europie. Wynalezienie lekarstwa na tę bakterię prawdopodobnie potrwa kilka lat – mówi dr Tomasz Ozorowski, mikrobiolog, ekspert Narodowego Programu Ochrony Antybiotyków.

http://www.medonet.pl/zdrowie/wiadomosci,klebsiella-pneumoniae-ndm--w-polskich-szpitalach-wykryto-bakterie-odporna-na-wszystkie-antybiotyki,artykul,1721675.html

U zwierząt

 

Wyobraź sobie, że na farmie jeden kurczak został zainfekowany - co się stanie z resztą?

Właśnie - zwierze nie może chorować! Dlatego nieraz podaje się antybiotyki profilaktycznie.

Już w latach 40 zauważono, że dodając do paszy antybiotykowe stymulatory wzrostu (kurczaki szybciej rosną) i potrzebują mniej paszy.

Na szczęście w 2006 w Uni Europejskiej zakazano tego procederu.

Pamiętaj, że nawet jeśli prawo danego państwa zabrania pewnych pewnych praktyk, to wcale nie oznacza, że te same zasady dotyczą pozostałych krajów. A kupując "kurczaczka" nie wiesz skąd pochodzi (a w czasie transferów, importu, eksportu, może kilka razy zmienić etykietki).

Nawet przy zakazie, gdzie użycie antybiotyku powinno być uzasadnione, wystarczy, że zachoruje jeden osobnik, to podaje się antybiotyk całemu stadu.

Metafilaktyka – w hodowli przeciwdziałanie skutkom zakażeń w momencie przed pojawieniem się objawów klinicznych zakażenia prowadzone w oparciu o cykliczność produkcji. Polega na obserwacji stada i wyliczeniu momentu wystąpienia zakażenia oraz podaniu antybiotyków w momencie gdy nie występują jeszcze objawy kliniczne.

https://pl.wikipedia.org/wiki/Metafilaktyka_(hodowla)

 

Efekty nadużywania antybiotyków widoczne były już w połowie lat 90. XX w. Ponad 90 proc. gronkowców z gatunku S. aureus wykazywało oporność na penicylinę, a 10-15 proc. szpitalnych szczepów gronkowców wykazywało oporność na wszystkie antybiotyki beta-laktamowe, pojawiły się enterokoki oporne na wankomycynę (VRE), pneumokoki niewrażliwe na penicylinę (PRSP), a także wielooporne pałeczki jelitowe z gatunku Klebsiella, Enterobacter czy niefermentujące pałeczki Pseudomonas i Acinetobacter – wylicza dr med. Paweł Grzesiowski, pediatra, immunolog, prezes fundacji Instytut Profilaktyki Zakażeń.

https://www.wprost.pl/507825/Wiesz-co-jesz-Antybiotyki-na-talerzu

 

 

Mimo zakazu stosowania antybiotykowych stymulatorów wzrostu sprzedaż przeciwbakteryjnych leków weterynaryjnych w Polsce wzrasta.

  • 8 proc. – o tyle wzrosło zużycie antybiotyków w Polsce w 2013 r. w porównaniu z 2012 r.
  • 562 tony antybiotyków, co daje 480 mld mg substancji czynnej, wykorzystano w 2013 r. w produkcji zwierzęcej w Polsce
  • 4 razy więcej antybiotyków zużywa się na świecie do produkcji zwierzęcej niż do leczenia ludzi
  • 67 proc. wykorzystywanych antybiotyków w produkcji zwierzęcej to penicyliny i tetracykliny.

https://www.wprost.pl/507825/Wiesz-co-jesz-Antybiotyki-na-talerzu

 

Skąd bakteria z mięsa u mnie?

 

 

Wysoka temperatura zabija bakterie.

 

Wszystko gotuję i smażę - to skąd u mnie ta bakteria?

 

 

Zazwyczaj dla wygody używasz tej samej deski do krojenia i/lub noża.

Jeśli w mięsie znajdowały się bakterie, to przy kontakcie z deską mogły się one również przenieść na nóż / deskę.

 

Mięsko upieczesz, ale jeśli pokroisz sałatkę tym samym nożem, to bakterie możesz przenieść.

Sałatki już nie pieczesz - ta da! 

Nawet pomijając 'super bakterie', to trzeba być świadomym, że większość mięsa prawdopodobnie jest skażona różnymi bakteriami.
Dla przykładu z Brytyjskich badań mięsa w supermarketach przez Food Standard Agency (FSA) wynika, że >60% mięsa jest skażona bakterią campylobacter (w poprzednich latach było gorzej).
Bakteria, może nie zabija (śmiertelność ~0,08%), ale może wywołać problemy żołądkowe (biegunka), gorączkę do 40o.

Warto być świadomym, że opakowanie kurczaka również może być skażone (dotykasz je). Nawet płucząc kurczaka rozsiewasz wokół bakterie które się na nim znajdują!

 

Podsumowanie

Pamiętaj!
Antybiotyk, to narzędzie. Nie jest ani dobry ani zły - wszystko zależy sytuacji.
Dlatego naprawdę warto skorzystać z doświadczenia dobrego lekarzy.

Coraz więcej badań zwraca uwagę na wpływ naszej flory bakteryjnej na nasz zdrowie.
Samych mikrobów (bakterie, grzyby,..) w naszym organizmie znajduje się około 1,5 kg.
Zaś pod względem liczebności jest mamy ich 10 razy więcej niż naszych własnych komórek!
Dlatego zakładanie że bakterie są złe i należy je zabić - jest dość naiwne.

 

Akwaryści wiedzą, że czasem zabranie jednej ryby rozpoczyna wojnę (nie tylko o zwolnioną przestrzeń).
Gdy wybijesz również dobre bakterie, to kto zajmie ich miejsce?

 

Zachęcam do przeczytania (naprawdę warto):

Probiotyki, Prebiotyki, Synbiotyki

Czym są Probiotyki, Prebiotyki, Synbiotyki? Zrozumiesz czym jest flora bakteryjna. Czy bakterie są złe czy dobre? Poznasz źródła bakterii probiotycznych (naturalne i z apteki) oraz szokujące informacje na temat suplementów. Czym jest szczep? wybrać? Zrozumiesz, że sam probiotyk nie wystarczy (potrzebne jest odpowiednie środowisko).

Zdrowie Probiotyki Prebiotyki Synbiotyki Bakterie Mikroorganizmy

 

Podobał Ci się ten artykuł?

Jeśli tak, to zarejestruj się aby otrzymywać powiadomienia o nowych artykułach poszerzających perspektywę. A mając szerszą perspektywę, możesz podjmować lepsze decyzje! (a to Twój czas, pieniądze, zdrowie, ..)

Hej, używam reCAPTCHA v3, by ograniczyć BOTy. PS: pamiętasz politykę prywatności?

Dobre? - polub i poleć innym
Polub StartHerePL: Zdrowie
Polub StartHerePL: Biznes
Polub StartHerePL: InfoTechnologia

Newsletter?

Hej, używam reCAPTCHA v3, by ograniczyć BOTy. PS: pamiętasz politykę prywatności?
Najpierw jakoś potem jakość. Prawie wszystkie artykuły cały czas aktualizuję :) Możesz spotkać: literówki, niedokończone zdania itp. Wszelkie uwagi są mile widziane! michal @ starthere.pl